Arabesk

Hoefverzorging, gebitsverzorging en dagcursussen

bekappen, biomechanica, hoefproblemen

Blotevoetenlopen bij mens en paard

Vandaag stond er in de Volkskrant (3-5-2017) een aardig artikel over blootsvoets lopen en rennen voor mensen. Er zijn behoorlijk wat parallellen te vinden tussen blootsvoets lopen en rennen bij mensen en hoefijzerloos bij paarden. Er zijn een heleboel voorbeelden van hardlopers, maar ook wandelaars die overstappen op blootsvoets, waarbij mensen aangeven dat ze minder last hebben van pijntjes en blessures. Voordelen van blootsvoets lopen die vaak genoemd worden zijn; minder blessures, minder rug- en heupproblemen en een enorme proprioceptie. Dat laatste is een ingewikkeld woord voor contact met de ondergrond waardoor het lichaam meer informatie heeft over de positie en vorm van de ondergrond. Schoenen vervormen de voet en maken de voet lui, je kunt het zien als enkelzwachtels, ze geven steun, maar ondertussen doen de spieren steeds minder. Mensen die overstapten op blootsvoets lopen zien voeten breder en gespierder worden.

De wetenschap is er ook in gedoken. Er zijn verschillende studies te vinden waarbij blootsvoets lopen vergeleken wordt met lopen met schoenen. Het lastige is de keuze van proefpersonen; het maakt nogal uit of je kiest voor mensen die hun hele leven gewend zijn om op blote voeten te lopen en die schoenen aan te trekken en dan het verschil te meten, of dat je mensen neemt die gewend zijn om schoenen te dragen en vervolgens zonder schoenen te laten lopen. Daar kunnen hele verschillende meetwaarden uit komen, omdat uitgangssituatie anders is. Wel is er min of meer consensus over de invloed van schoenen op de manier van lopen; met schoenen gaan mensen eerder op de hiel landen en zonder schoenen meer op de voorvoet. De voorvoet kan meer schokken opvangen dan de hiel, wat gunstiger is om blessures te voorkomen. Echter met schoenen gaan mensen sneller lopen, omdat ze grotere passen (kunnen) nemen. En inderdaad zonder schoenen zijn er minder blessures aan de botjes in de voeten, maar zoals bij elke (top)sport geldt dat overbelasting altijd op de loer ligt, ongeacht wel of geen schoeisel.

Wat heeft dit met paarden te maken? Alles! De onderzoeken die gedaan zijn naar paarden met en zonder ijzers zijn op één hand te tellen helaas. De meeste onderzoeken worden gedaan waarbij paarden op gewone standaard ijzers worden vergeleken met paarden op een een of ander aangepast ijzer. En vrijwel alle onderzoeken waarbij ook een onbeslagen hoef aan bod kwam, zijn gedaan met paarden die gewend waren op ijzers te lopen en die traditioneel bekapt zijn, waarbij de straal geen dragende functie heeft en paarden vooral op de hoefwand lopen. Er is helaas bijna nog geen onderzoek gedaan naar paarden die gewend waren om op blote voeten te lopen en natuurlijk bekapt zijn. Wel is bekend dat bij paarden toon- of hiellanden van invloed is op de meeste blessures aan de diepe buigpees. Toonlanden geeft een ruk aan de diepe buigpees en toonlanden wordt in verband gebracht met hoefkatrolontsteking. Hiellanden of vlak landen op de hoef heeft dus de voorkeur (precies tegenovergesteld aan de mens!). Bij hiellanden worden de gewrichten het minst belast en is de schokdemping het meest optimaal. De straal en straalkussen doen mee in de schokdemping en nemen het grootste deel van de botsingsenergie op. Uit wetenschappelijk onderzoek is verder gebleken dat paarden zonder ijzers beter afrollen en dat de trillingen van de landing minder ver in de hoef en onderbeen doordringen. Helaas is dit kennelijk nog geen wake-up call geweest om kritischer te zijn op hoefijzers. Erger nog, bewegingspatronen die worden waargenomen aan de blote voet, worden gebruikt om een net iets aangepast ijzer te ontwerpen (hoefijzers met opzet, die eigenlijk allang bestonden), zodat het paard net zo afrolt als bij de blote voet. Waarbij alle andere nadelen van hoefijzers onverminderd van toepassing blijven.

Als je al deze informatie legt naast de resultaten van onderzoeken aan de mensenvoet, kun je maar één conclusie trekken; als een flexibele schoen al zo’n enorme impact heeft op de beweging van de mens, waarbij blessures toenemen door gebruik van schoenen, contact met de ondergrond wegvallen en voeten kleiner, smaller en minder gespierd worden door het dragen van schoenen….. wat is dan het effect als mensen op klompen zouden lopen of stalen slippers. Een paard wordt immers beslagen met een onbeweeglijk stuk metaal. Niemand die een topsporter in de hardloopwereld een stalen schoen of klomp zou aanraden! Toch is dat wat we doen bij onze sportpaarden. Hopelijk zetten niet alleen de resultaten van natuurlijk bekappen de paardenwereld aan het denken, maar wellicht ook de resultaten onder hardlopers die de sportschoen vaarwel zeggen.

Meer info is te vinden in o.a.

The Lame Horse, James R. Rooney

https://www.amazon.com/Lame-Horse-James-R-Rooney/dp/0929346556

Equine Locomotion, W. Back & H. Clayton

 

 

2 Reacties

  1. mm herrewijnen rijksgediplomeerd hoefsmid

    slecht opgebouwd niet goed onderbouwd verhaal dat reclame is voor zgn natuurlijk bekappen waarbij ik als hoefsmid nog dagelijks de nare gevolgen zie van het verkeerd en geforceerd neerzetten van de voeten vh paard.voor zowel beslagen als onbeslagen paarden moet gelden ruime mogelijkheden tot bewegen zonder hinder van wat er onder zit. meer was het niet en zal het ook niet worden.

    • Jantine Leeflang

      Ik ben met je eens dat er mensen zijn die zich uitgeven als natuurlijk bekapper, prollen met ‘jarenlange studie of opleiding’ die niet bestaat, maar waarbij de paarden slechter lopen na de bekapping. Wij zijn van mening dat een paard na een bekapping nooit slechter mag lopen dan ervoor en dat een paard pijnvrij moet kunnen bewegen. Wij zijn één van de locaties van paardnatuurlijk, Paardnatuurlijk heeft al zo’n 3000 cursisten opgeleid om zelf tussentijds de hoeven te leren onderhouden. Al meer dan tien jaar heeft deze methode zich bewezen. We raden altijd aan om de eerste bekapping door een ervaren bekapper te laten doen en het werk te laten controleren. Dit kan ook een hoefsmid zijn. Meer uitleg over natuurlijk bekappen is te vinden op http://www.hoefnatuurlijk.nl
      Om een paard pijnvrij te laten bewegen zonder hoefijzers zijn moderne middelen beschikbaar; hoefschoenen of plakschoenen. Helaas merken wij ook dat er ijzerloze bekapstromingen (opnieuw) in de mode komen die enorme gevoeligheid bij het paard veroorzaken, dit zijn strasser afgeleide methodes waarbij steunsels te kort worden gesneden en hielen kunstmatig worden verlaagd. Dit heeft echter niets met natuurlijk bekappen te maken zoals paardnatuurlijk dat voorstaat.

Reageren is niet mogelijk

Thema door Anders Norén